HiFi Retro - Wzmacniacze vintage Yamahy - A-1000/A-700 oraz A-1020/A-720

Co nowego? - Historia strony i treści:

Witam na mojej stronie, traktującej o sprzęcie audio złotej ery HiFi z punktu widzenia DIY, czyli dla lubiących dłubać samemu oraz przedstawiającej moje opracowania.W szczególności poświęconej wzmacniaczowi zintegrowanemu vintage - Yamaha A-1000 i uproszczonej wersji A-700. Porusza aspekty związane z ich serwisem, kondensatorom elektrolitycznym i tzw. re-cap'ie oraz możliwością modyfikacji ulepszającej te wzmacniacze.

Nowy artykuł:

Przygotowałem nowy artykuł, wprowadzający i omawiający szerzej koncepcję kolejnej modyfikacji - "Modyfikacja zasilania wzmacniacza napięciowego VAS w A-720/1020"

ZAPOWIEDŹ - Całościowa modyfikacja modeli A-720 i A-1020 (Marzec 2025)

Cześć, choć dawno nic nie publikowałem, a temat yamaszek i ich modyfikacji wydaje się upadły - to wcale tak nie jest. Powolutku, pomalutku... Nadal głównie słucham na mojej A-1000 oraz A-720 i powoli kończę pracę nad całościowym ulepszeniem A-720. W związku z tym skromna prezentacja w końcu dokończonych rozkminek. Całość jest już sprawdzona, pcb dopracowane, zmontowane i na dziś dzień tak to wygląda:

Rozbudowa wzmacniaczy różnicowych stopnia wejściowego oraz układ stabilizacji napięcia zasilającego ten stopień są już dobrze znane ale nowością jest niezależny układ stabilizacji wysokiego napięcia dla wzmacniacza napięciowego (VAS) będący wdrożeniem zagadnień przedstawionych na moim kanale w tym materiale i późniejszych eksperymentów w domowym zaciszu:

Kolejnym rozwinięciem jest nowa płyta głównego zasilacza. Niby nic takiego, ale rozdziela zasilanie końcówek prądowych dla obu kanałów i co chyba najważniejsze, umożliwia prawdziwą renowację tych wzmacniaczy z wymianą głównych elektrolitów ale z zastosowaniem 2 par kondensatorów SNAP-IN o średnicy do 35mm. Można wybierać i przebierać... Mundorf M-Lithyc, Nippon KMH czy SMH, świetne Kemet ALC10S SlitFoil (to jeszcze autorski produkt BHC Aerovox), Cornell Dubilier sierii 380LX i wiele innych w różnym zakresie cenowym... Dla tych z Was, których yamaszki grają już bez basu i ostro, można po tanioniości wstawić kondensatory mniejszej pojemności np. 6800uF (x 2) dla przykładu serii SLPX produkcji CDE za niewiele ponad 80zł za komplet, co zapewne przekona Was, że te modele kiedyś naprawdę dobrze grały i warto je restaurować. Tę modyfikację można zastosować niezaleźnie od pozostałych, bez żadnych przeróbek i jak to u mnie, pasuje w fabryczne miejsce bez żadnych pająków i kombinacji.

ZESTAW DO MODYFIKACJI A-720 / A-1020

Przygotowałem kilka nowych zestawów do modyfikacji w/w wzmacniaczy. Opis zestawu znajduje się tutaj.

POCZWÓRNY POTENCJOMETR w YAMAHA A-1000

W tym artykule dowiecie się jak dokładnie wygląda kontrola głośności z poczwórnym potencjometrem i sposoby zamiany na standardowy podwójny

Yamaha A-1000 - Potencjometr głośności (Volume control)

KIT MODYFIKACJI WZMACNIACZA YAMAHA A-720,1020 z kanału HiFi Retro

Na moim kanale YouTube ukazał się kolejny odcinek materiału o modyfikacji wzmacniaczy audio na przykładzie Yamahy A-720.

Przy okazji odcinka przygotowałem KIT DIY do samodzielnej modyfikacji, zawierający zarówno układ stabilizacji napięcia jak i źródła i lustra prądowe do ulepszenia wzmacniaczy różnicowych końcówki mocy. Montaż można przeprowadzić etapami przy okazji poznając rzeczywisty wpływ na jakość brzmienia poszczególnych modyfikacji, a ten jest bardzo znaczący, w zasadzie przenosi wzmacniacz do innej ligi brzmieniowej.

W zestawie oprócz elementów elektronicznych jak oryginalne tranzystory, diody, niskoszumowe rezystory MRS25 produkcji Beyschlag, zawarte są wszystkie śrubki, złącza i elementy montażowe. Jedynymi elementami do skompletowania we własnym zakresie są kondensatory elektrolityczne i krótkie przewody połączeniowe. 6 par kondensatorów nie jest trudna do nabycia, a płytka przygotowana jest tak by np. jako kondensatory wyjściowe układu stabilizacji można zastosować różne markowe kondensatory dedykowane do audio - w tym np. Elna Silmic, Nichicon FG,KZ itp. o rozstawie nóżek 7,5mm oraz np. Mundorf M-Lythic, Nippon Chemicon KMH, Audio Note Kaisei czy inne o rozstawie nóżek 10mm i średnicy do 25mm.

Dodatkowo w zestawie są złącza do szybkiej podmiany kondensatorów bez lutowania dla chętnych wyszukać najbardziej odpowiadający im zestaw oraz złącza do testów przy podmianie zmęczonych oryginalnych kondensatorów elektrolitycznych w samym wzmacniaczu (częściowy re-cap).

Układy nie są trudne w montażu i wystarczy podstawowa umiejętność lutowania i identyfikacji elementów elektronicznych, a sam montaż jest dokładnie opisany w instrukcji, zawierającej dużo czytelnych zdjęć i wskazówek.

YAMAHA A-1000 - Nowy układ zasilania

Witam po dłuższej przerwie. W czasie od ostatnich opisywanych modyfikacji znów sporo się zmieniło w mojej A-1000. Opracowany i wbudowany układ zasilania wzmacniaczy różnicowych i układów dc servo oraz przedwzmacniaczy w wersji v4 po raz kolejny rozwinąłem i tak powstała wersja 5.2, która zarazem pozostanie wersją finalną.

Zasadniczo koncepcja układu się nie zmieniła, jednak zrezygnowałem z osobnych modułów stabilizatorów dla kanału lewego i prawego. W zamian za to układ rozbudowałem o tzw. mnożniki pojemności (capacitance multiplier) za stabilizatorami napięcia, oczywiście osobne dla kanału lewego i prawego oraz osobny dla układu dc servo, które mocno ograniczyły szumy zasilacza. Kondensatory użyte w tych układach również zostały pieczołowicie dobrane podczas wielu godzin słuchania muzyki. Część tranzystorów w układzie została zmieniona, co jeszcze polepszyło parametry filtracji, głównie przez większe wzmocnienie Hfe tranzystorów. Za jakiś czas opiszę dokładniej budowę i wpływ mnożników pojemności w tej modyfikacji.

Ponadto w końcu wyposażyłem 1 wzmacniacz różnicowy w tranzystorowe źródło prądowe co znacząco po raz kolejny poprawiło parametry. Zwlekałem z tym, gdyż oryginalnie inżynierowie yamahy wyposażyli ten stopień w proste rezystorowe źródło prądowe jednak z kompensacją ze sprzężenia zwrotnego, poprawiającą stałość prądu źródła i spodziewałem się możliwych problemów ze wzbudzeniami po pozbyciu się tej kompensacji, co zresztą się stało. Źródło zostało jednak dopasowane i działa świetnie, a przy okazji pozbyłem się wpływu na samo sprzężenie zwrotne. Zasilanie obu wzmacniaczy różnicowych precyzyjnymi źródłami prądowymi ma jeszcze taką zaletę, że wahania prądu pobieranego z zasilacza przez cały stopień znacząco zostało zredukowane, co również przekłada się na lepszą stałość samego napięcia zasilającego. Na podstawie symulacji w LT Spice przy około 50% mocy wzmacniacza, wahania prądu pobieranego z zasilacza spadły do poziomu poniżej 1uA względem około 4 mA w oryginalnym układzie.

Przy okazji wpadłem na pomysł ciekawego testu. Zamówiłem płytki do 3 identycznych kaskodowych źródeł prądowych, jednak każde z innym źródłem napięcia referencyjnego tj. diody led/zenera, układu TL431 i układu LM385. Zamierzam sprawdzić czy element ten będzie miał jakiś realny wpływ na samo brzmienie wzmacniacza, a wertując internet można doszukać się wniosków że sposób realizacji źródła prądowego (np. z użyciem lustra prądowego) może wpływać na brzmienie, co nawet zostało przez kogoś wspomniane na wczesnym etapie wątku o wzmacniaczu Ugoda na audiostereo, tak więc całkiem możliwe, że samo źródło napięcia może robić różnicę.

To jednak później, bo aktualnie pracuję nad drugim zasilaczem do Yamahy A-1000 i A-700, który będzie dostarczał stabilizowane napięcie dla kolejnych stopni wzmacniacza, a więc wzmacniacza napięciowego VAS, stopnia sterującego i pierwszego stopnia prądowego tzw. pre,pre-driverów oraz układu ZDR. Opracowałem go z użyciem tranzystorowych szeregowych stabilizatorów kompensacyjnych ze źródłem stałoprądowym, osobnych dla obu kanałów oraz odseparowanymi masami tych stopni dla obu kanałów (aż do punktu centralnego masy), co w większym zakresie wprowadzi idę dual mono do mojej yamahy.

Przy okazji w końcu wyposażę się w porządny wzmacniacz pomiarowy co pozwoli mi zrobić rzeczywiste dokładne pomiary np. szumów, tętnień napięć czy prądów dla różnych wersji wprowadzonych modyfikacji, czym zapewne podzielę się z Wami.

Pozdrawiam fanów Yamahy A-1000 i A-700:-)

- Artykuły w dziale MODYFIKACJE przedstawiające szerzej mój wzmacniacz i opracowane modyfikacje

zapraszam też do obejrzenia krótkiego filmiku ukazującego zmodyfikowany wzmacniacz:

- Nowy artykuł o wzmacniaczach różnicowych i źródłach prądowych. Ich wpływ na ogólną jakość wzmocnienia sygnału. Wzmacniacze różnicowe i źródła prądowe

- Krótki artykuł wyjaśniający niewtajemniczonym w elektronikę, dlaczego jakość zasilania wzmacniaczy ma duże znaczenie dla jakości brzmienia danego wzmacniacza audio. Stabilne napięcie-dlaczego takie ważne?

ZDALNE STEROWANIE PILOTEM - YAMAHA A-1000

Yamaha A-1000 sterowana pilotem na podczerwień? Czemu nie, Odpowiedni moduł już na ukończeniu. Sprawdzony czy pasuje jak trzeba, niemal ukończony program dla mikrokontrolera, zostało uzupełnić przekaźniki, dokupić potencjometr z silnikiem i będzie montaż. Układ całkowicie zastępuje oryginalny selektor wejść z przełącznikami, pozwala sterować głośnością i wprowadza nową funkcjonalność - całkowite odłączanie przedwzmacniacza i granie tylko końcówką mocy (funkcja dostępna tylko z pilota). Wkrótce więcej na ten temat.

ZASILANIE V3

Jest to już 3 wersja modułu stabilizacji napięcia, do zasilania mojego wzmacniacza. W tej wersji zawiera 2 osobne stopnie stabilizacji +/- 22V do zasilania wzmacniaczy różnicowych końcówek mocy. Zastosowałem 2 osobne moduły, gdyż rozdzieliłem całkowicie zasilanie tych stopni dla kanału lewego i prawego, co poprawiło separację kanałów (częściowe dual-mono). Druga para kondensatorów wyjściowych znajduje się w oryginalnym miejscu na płycie przedwzmacniacza phono. Znajduje się tu także kolejny stopień stabilizacji +/- 16V do zasilania przedwzmacniacza.

W tej wersji dodatkowo odseparowałem zasilanie wzmacniacza operacyjnego układu dc-servo końcówki mocy i zasiliłem go właśnie z tego stopnia stabilizacji. Przyznam, że byłem bardzo zdziwiony, jak dużą poprawę jakości dało precyzyjne zasilanie układu dc-servo i odseparowanie go od zasilania wzmacniaczy różnicowych przez rezystory obniżające napięcie.

Układ jest dosyć obszerny, dlatego aby zmieścił się w oryginalne miejsce, konieczna była zamiana oryginalnego potencjometru na np. niebieski alps. Przy okazji pozbyłem się oryginalnego poczwórnego potencjometru, a pierwszy jego stopień przed przedwzmacniaczem, zastąpiłem dzielnikiem rezystorowym. Było to konieczne, gdyż współczesny sprzęt, na wyjściu, ma znacznie wyższe napięcie sygnału, co prowadzi do przesterowania przedwzmacniacza. Ma to jednak niewątpliwą zaletę, w postaci redukcji szumu wejściowego, gdyż szum potencjometrów przed przedwzmacniaczem jest wzmacniany przez przedwzmacniacz, a dobrej klasy rezystory mają zdecydowanie mniejsze szumy.

Obecnie niemal dokończona jest najnowszą wersję układu zasilania, w której zawarłem wszystkie doświadczenia z wersji v3, jednak dopracowałem umiejscowienie elementów i na tzw. maks wyciągnąłem to co można uzyskać z układów LT317/337. W końcu zdecydowałem się przenieść płytę układu w inne miejsce, dzięki temu układ pozwala na zastosowanie we wzmacniaczu Yamaha A-700 i zapewnia identyczny skok jakościowy.

Źródła prądowe

Kolejną, bardzo istotną modyfikacją ze względu na jakość, jest zastąpienie rezystorowych źródeł prądowych we wzmacniaczu różnicowym, precyzyjnymi, tranzystorowymi źródłami prądowymi.

Zastosowałem "pastylki" w układzie kaskody, ze źródłem napięcia odniesienia w postaci diody led. Efekt jaki osiągnąłem przerósł moje oczekiwania, szczególnie w połączeniu z dobrze stabilizowanym napięciem zasilania. Co bardzo ważne, taka modyfikacja jest naprawdę uniwersalna. W każdym wzmacniaczu audio stereo vintage, w ten sposób można znacznie podnieść jakość dźwięku.

Faktem jest, że od praktycznie połowy lat 80, wszyscy producenci zastosowali to "doposażenie" wzmacniaczy różnicowych, jednak równolegle, zrezygnowali ze stabilizacji napięcia dla stopni różnicowych. W A-1000 i A-700 zastosowanie obu modyfikacji, wyciąga te wzmacniacze na bardzo wysoki poziom, a koszty są dość nieznaczne, biorąc pod uwagę stosunek cena/jakość. Co więcej, wyposażenie w nie Yamahy A-1020 i A-720, powoduje podobny wzrost jakości, szczególnie z zastosowaniem rozwiniętej stabilizacji napięcia, bo wzmacniacze różnicowe tych wzmacniaczy, zasilane są bardzo podobnie.

Szczegóły: Odsłon: 109